Visie leertraject
Bij het leertraject Zie de mens streven we naar het behoud van de kwaliteit van leven en het beperken van de ziektelast voor mensen met dementie en hun naasten. We ondersteunen zingeving, kwaliteit van leven en participatie binnen een dementievriendelijke samenleving. Onze benadering is holistisch en persoonsgericht, waarbij we verschillende modellen en methoden behandelen om een zo compleet mogelijke cursus aan te bieden. We gaan daarbij altijd uit van de mens en niet van de ziekte.
We richten ons op de behoeften en verlangens van personen met dementie (Kitwood-model). Dit helpt ons om de psychologische behoeften van mensen met dementie te vervullen en hun kwaliteit van leven te verbeteren. Sociale factoren zoals familie, vrienden en de gemeenschap zijn cruciaal voor het behoud van identiteit en verbondenheid. We streven ernaar om deze sociale interacties te behouden en te ondersteunen en te versterken.
Daarnaast leggen we de nadruk op veerkracht en betekenisvolle aspecten van het leven (Positieve Gezondheid). Door te focussen op wat mensen zelf belangrijk vinden en wat hun leven betekenisvol maakt, ondersteunen we hun mentale en fysieke welzijn.
We benadrukken ook het belang van sociale interacties en relaties voor het welzijn van mensen met dementie (Sociale Benadering Dementie). Dementie heeft naast de medische impact ook een sociale impact. Daarom betrekken we mensen met dementie actief bij de samenleving en ondersteunen we hen in hun dagelijkse leven. We richten ons op het verbeteren van de kwaliteit van leven door de sociale omgeving en netwerken van mensen met dementie te ondersteunen en te versterken. Sociale interacties en participatie zijn cruciaal voor het behoud van identiteit en verbondenheid.
Geriant heeft vier basiswaarden
Persoonlijk en betrokken: samen met cliënten en hun naasten bepalen wat het beste past bij hun leven met dementie, langs gebaande en ongebaande paden;
Thuis: waar de cliënt zich prettig voelt, zo lang het kan;
Dementie is kenniswerk: doeltreffende hulp door vakmanschap en kennis;
Sámen is beter: dementiezorg vergt verbinding met iedereen die kan helpen.
Kitwood’s visie
Geriant is geïnspireerd door Kitwood’s visie op de menselijke behoeften en verlangens. Psycholoog en gerontoloog Tom Kitwood (1937-1998) was professor aan de universiteit van Bradford (Engeland) en ontwikkelde een model dat richting geeft aan persoonsgerichte dementiezorg:
- Liefde: behoefte aan liefdevolle aandacht en respect
- Comfort: behoefte aan troost en steun
- Identiteit: behoefte aan behoud van identiteit en zelfwaardering
- Gehechtheid: behoefte aan veiligheid en vertrouwdheid
- Bezig zijn: behoefte aan participatie en iets om handen hebben
- Erbij horen: behoefte aan sociale inclusie
Dé Geriant-aanpak noemen we het; gedreven door de overtuiging dat de mens met dementie méér is dan zijn ziekte. Terwijl we ook weten dat de impact van dementie op de mens en zijn omgeving groot en ingrijpend is. Eigen regie en het behoud hiervan zijn de basis van onze aanpak. Daarbij baseren we ons op de laatste inzichten uit de wetenschap en de praktijk over leven en steunen bij dementie.
Vanuit deze visie hebben we het leertraject Zie de mens ontwikkeld.
Anders leren kijken naar veranderend gedrag bij dementie
Je gaat als team onderzoeken wat veranderend gedrag is en hoe het ontstaat. We kijken naar hoe iemands persoonlijkheid en omgeving invloed hebben op gedrag. Ook leer je hoe je dit gedrag goed kunt herkennen, zodat je de juiste hulp kunt bieden. Verder krijg je handvatten om de persoonlijke behoeften van mensen met dementie te begrijpen, zodat je hier beter op kunt reageren.
Voor wie
Dit leertraject is voor zorg- en welzijnsteams die werken met mensen met dementie. Dit geldt voor teams van woonzorglocaties en thuiszorg tot dagbestedingen en ontmoetingsgroepen. Ook multidisciplinaire teams kunnen meedoen.
Inhoud van het leertraject
Het leertraject bestaat uit zeven modules, waarvan drie begeleid worden door Geriant. Vier worden door het team zelf gevolgd. Deze modules worden begeleid door een medewerker uit de eigen organisatie. Elke module behandelt een ander onderwerp. De duur van een module is 2 uur, met een uitwerkopdracht van gemiddeld 1 uur. Een module bestaat uit theorie, video’s, groepsgesprekken en praktische opdrachten. De opgedane kennis kun je direct in de praktijk toepassen.
Deze module richt zich op het begrijpen van het model van Kitwood en hoe het kan helpen om te achterhalen wat belangrijk is voor iemand. Daarnaast biedt de module inzicht in persoonlijke perspectieven op veroudering.
Het doel is om zorgverleners handvatten te geven om beter in te spelen op de individuele behoeften en waarden van ouderen.
Gedrag is wat je doet en hoe je reageert op anderen. Gedrag heeft een reden en wordt beïnvloed door waarden (wat je belangrijk vindt) en normen (ongeschreven regels over hoe je je hoort te gedragen). De analyse van gedrag kan worden onderverdeeld in drie hoofdgebieden:
- Persoonlijkheid: Dit omvat iemands persoonlijkheid, levensgeschiedenis, karakter en coping mechanismen.
- Ziektebeeld: Hierbij wordt gekeken naar de lichamelijke gezondheid, medicatie en eventuele andere ziektes die een rol kunnen spelen.
- Omgeving: Dit betrekt zowel de sociale omgeving als de ruimtelijke/fysieke omgeving waarin iemand zich bevindt.
Door deze factoren te begrijpen, kunnen zorgverleners beter inspelen op de individuele behoeften en waarden van ouderen.
Dementie wordt gedefinieerd als een uitgebreide neurocognitieve stoornis die verschillende vormen kan aannemen. De meest voorkomende typen dementie worden in deze module besproken:
- Alzheimer dementie: Deze vorm van dementie wordt gekenmerkt door geheugenverlies en een geleidelijke achteruitgang.
- Vasculaire dementie: Ontstaat als gevolg van beschadigingen in de bloedvaten in de hersenen, wat leidt tot problemen met denken en redeneren.
- Fronto temporale dementie: Deze variant treft voornamelijk de frontale en temporale lobben van de hersenen, resulterend in veranderingen in persoonlijkheid en gedrag.
- Lewy body dementie: Wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van Lewy-lichaampjes in de hersencellen, wat leidt tot fluctuaties in cognitieve functies, visuele hallucinaties en parkinsonisme.
Deze module behandelt de invloed van persoonlijkheid en coping op gedragsveranderingen. Persoonlijkheid wordt omschreven als de unieke manier waarop iemand denkt, voelt, handelt en omgaat met zichzelf en de wereld. Coping verwijst naar de manier waarop iemand omgaat met stress en tegenslagen.
De sociale benadering van dementie benadrukt dat het niet alleen gaat om de aandoening van het brein, maar ook om hoe de persoon met de ziekte omgaat (coping, veerkracht) en hoe de omgeving reageert (sociaal verschijnsel). Dementie is een complex samenspel tussen de ziekte, de binnenwereld (psychologisch domein) en de buitenwereld (interactie met de omgeving), waarbij er voortdurend een wisselwerking plaatsvindt.
De omgeving speelt een belangrijke rol in gedrag, vooral bij dementie. Deze module onderzoekt de invloed van sociale en fysieke aspecten. De sociale omgeving, zoals interacties met familie en zorgverleners, kan zowel positieve als negatieve effecten hebben op gedrag en welzijn. Sociale steun helpt bij het omgaan met stress.
De fysieke omgeving, zoals de inrichting en toegankelijkheid van ruimtes, kan gedrag beïnvloeden. Een goed ontworpen omgeving kan desoriëntatie verminderen en het dagelijks functioneren verbeteren.
Omgevingsprikkels zoals geluid en licht beïnvloeden gedrag. Het is belangrijk een balans te vinden tussen voldoende stimulatie en het vermijden van overprikkeling, wat stress kan veroorzaken.
De module benadrukt een holistische benadering, waarbij persoonlijke en omgevingsfactoren worden meegenomen. Dit samenspel tussen ziekte, innerlijke wereld en omgevingsinteractie beïnvloedt voortdurend gedrag.
In module 6 wordt het signaleren van gedrag bij dementie uitgebreid behandeld. Ontregeld gedrag verwijst naar gedragsveranderingen die buiten het normale gedragspatroon van een persoon vallen. De relatie tussen welbevinden en probleemgedrag is cruciaal; een verminderd welbevinden kan leiden tot meer probleemgedrag, terwijl een verhoogd welbevinden dit kan verminderen.
Een signaleringsplan is essentieel om probleemgedrag tijdig te herkennen en aan te pakken. Dit plan helpt zorgverleners en familie om gedragspatronen op te merken en passende interventies te plannen. Overprikkeling, door te veel geluid of licht, kan stress en ontregeld gedrag veroorzaken, terwijl onderprikkeling kan leiden tot apathie en verminderde cognitie. Het vinden van een balans in prikkels is daarom van groot belang om het welzijn te bevorderen en probleemgedrag te minimaliseren.
In module 7 wordt ingegaan op verschillende interventies die kunnen bijdragen aan het welzijn van mensen met dementie. Het reminiscentie-effect, waarbij het oproepen van herinneringen door geur en kleur positieve emoties kan opwekken, wordt besproken. Daarnaast worden drie vormen van leren behandeld: klassieke conditionering, emotioneel leren en foutloos leren. Deze methoden helpen om gedragspatronen te beïnvloeden en het leerproces te ondersteunen zonder fouten te maken.
De module sluit af met een focus op borging binnen de afdeling: wat er kan veranderen en wat men zelf anders kan doen om de geleerde interventies effectief toe te passen in de praktijk.
Docent begeleiding
Het leertraject Zie de mens bestaat uit zeven modules, die met minimaal één week ertussen worden gegeven. Tijdens deze modules wordt gebruikgemaakt van blended learning, waarbij de vorm per module varieert. Modules 1, 2 en 7 worden verzorgd door een docent van Geriant, die op locatie aanwezig is om les te geven. Deze modules bieden de unieke mogelijkheid om direct in contact te komen met een ervaren docent en zo een diepgaande en interactieve leerervaring te beleven. Modules 3, 4, 5 en 6 worden ondersteund door video’s van onze digitale docent, die jullie on-demand door de module heen begeleid.
Bij deze digitale lessen zal een medewerker van de eigen zorginstelling optreden als docent en verantwoordelijk zijn voor de lescoördinatie. Dit houdt in dat de medewerker toezicht houdt op de aanwezigheid van de deelnemers, zorgt voor het afspelen van de presentatie, en de groep begeleidt bij het uitvoeren van opdrachten. Daarnaast is de medewerker verantwoordelijk voor het doorsturen van vragen naar het kenniscentrum van Geriant. Deze rol is essentieel om ervoor te zorgen dat de lessen soepel verlopen en dat deelnemers de ondersteuning krijgen die nodig is voor een optimale leerervaring.
Voor de docent zijn verschillende ondersteuningsmaterialen beschikbaar: een docentenhandleiding die je stap voor stap meeneemt in de hele les, een PowerPoint die per dia is ingesproken en een box met lesmateriaal.
Kosten
Het leertraject is geschikt voor teams van minimaal 8 tot maximaal 20 personen. De prijs per persoon voor zeven bijeenkomsten is €565 bij een minimaal aantal deelnemers. Bij meer deelnemers hanteren wij een staffelkorting:
- Bij 8 t/m 11 deelnemers 562,50 pp 7 modules 80,35 pp per module
- Bij 12 t/m 15 deelnemers 500,00 pp 7 modules 71,43 pp per module
- Bij 16 t/m 20 deelnemers 450,00 pp 7 modules 64,29 pp per module
Een reader is bij de prijs inbegrepen.
Meer informatie & aanmelden
Voor meer informatie kun je contact opnemen met het Geriant Kenniscentrum Dementie:
Telefoonnummer: 072 5270 393
Mailadres: kenniscentrumdementie@geriant.nl