Inleiding
De Raad van Toezicht heeft in 2025 besloten de Toezichtvisie (daterend uit 2021) te herzien. De wereld om ons heen verandert continu, en wijzigingen in RvB en RvT creëren een nieuwe teamsamenstelling. Bovendien is er sinds 2022 een nieuwe governance code zorg waartoe wij ons willen verhouden, en heeft de Raad van Toezicht het momentum van de bestuurswisseling in 2024 gebruikt om ook op de eigen rol te reflecteren. Voor deze reflectie zijn waardevolle gesprekken gevoerd met MT, CCR en OR.
Een van de belangrijkste interne ontwikkelingen is wel dat Geriant een nieuwe meerjarenvisie hanteert voor 2023-2028. Deze visie vormt de koers en de kaders waarbinnen de zorg geleverd zal worden en raakt daarmee de kern van wie we zijn. Het vereist een zorgvuldige en gecontroleerde transformatie richting medewerkers, cliënten en onze partners in de regio.
Doel en onderwerp van ons toezicht; relevante kaders
Als RvT zien wij erop toe dat Geriant haar maatschappelijke doelstellingen realiseert; dat is het hoofddoel van ons toezicht. Daarbij onderschrijft de RvT de missie en visie van Geriant: “Thuis, waar de persoon met dementie zich prettig voelt, zo lang het kan.”
Meer specifiek richt ons toezicht zich op de strategie, het beleid, de besturing en de continuïteit van de organisatie, en natuurlijk op de kwaliteit en veiligheid van de geleverde zorg. Bij de uitvoering van ons werk wegen wij alle in aanmerking komende belangen zorgvuldig en evenwichtig. Tot belanghebbenden rekenen wij cliënten en hun naasten, medewerkers van Geriant, samenwerkingspartners en externe toezichthouders.
De uitoefening van onze toezichthoudende taken vindt plaats binnen een aantal kaders. Dat betreft relevante wet- en regelgeving, alsmede de Governancecode Zorg 2022 (richtinggevend en een vorm van zelfregulering). De statuten en reglementen van Geriant zijn daarop afgestemd.
Reflectie op de ontwikkelingen
In ‘good governance’ gaat het steeds meer om het realiseren van maatschappelijke ambities en meerwaarde en hoe voorgenomen beleid en keuzes dat legitimeren. De toenemende dynamiek in het zorglandschap en toenemende aandacht voor de leefwereld van de cliënt (veelal thuis) die verder gaat dan zorg, maakt de taak van bestuurders en toezichthouders complexer. Het legt het accent op de klankbordfunctie van de Raad van Toezicht en op méér strategische beschouwing en reflectie met leervermogen. In de vertaalslag naar haar werkwijze wil de Raad van Toezicht van Geriant vroeg reflecteren op de door de bestuurder voorgelegde (strategische) richting en keuzes op een abstractieniveau dat helpend is in het beleidsproces voor de besturing en toezicht. Dat betekent dat de RvT samen met de bestuurder gezamenlijk en in een open dialoog, steeds in een vroeg stadium de concepten en beleidsvoornemens verkent op hun bijdrage aan de realisatie van missie en strategie. De beweging naar de voorkant van beleid creëert nieuwsgierigheid naar intenties en handelingsperspectieven achter de voorgelegde keuzes en acties. Het prikkelt ook het willen begrijpen van waaruit resultaten en uitkomsten tot stand komen en hoe je die inzichten weer kan benutten in het onderbouwen van besluiten voor de toekomst.
Tot slot vergt een transformatie zoals voorzien in de meerjarenvisie ook het nodige van ons als Raad van Toezicht. De RvT is zich daarvan bewust en vertrouwt op dialoog, openheid en het delen van inzichten, risico’s en gevoelens als bakens om koers te houden. Dit in relatie bestuur en toezicht, maar zeker ook in de verbinding tussen RvT en organisatie: weten wat er in de organisatie gaande is zonder daarbij de bestuurder te passeren.
Pijlers voor toezicht
De Raad van Toezicht laat zich inspireren door de zeven principes van de Governancecode Zorg uit 2022, en de concrete toepassingen voor samenspel tussen bestuur en toezicht uit het boek ‘Pijlers van Toezicht’ (Hanneke Beijer en Guus de Vries, 2018). Daaruit hebben we onze eigen aandachtspunten opgesteld:
- Visiecongruentie tussen bestuur en toezichthouders
- Een gedeelde opvatting over de verschillende rollen van- en tussen bestuur en toezicht, waaronder een adequate werkgeversrol door de Raad van Toezicht
- Solide inrichting van de governance (“huis op orde”)
- Gezonde “dynamiek” tussen bestuur en toezicht
- Een goede betekenisgeving van de noodzakelijke- en vitale spanning tussen toezichthouders en bestuurder.
Aan elk van deze vijf pijlers willen we als Raad van Toezicht aandacht schenken. Maar tegelijkertijd impliceert onze rolinvulling als onafhankelijk toezichthouder ook gepaste afstand of betrokken distantie, om te voorkomen dat wij verweven raken met deelbelangen binnen of buiten Geriant. We waken voor elke vorm van belangenverstrengeling; iedere vergadering begint daarom met een vooroverleg zonder aanwezigheid van de bestuurder.
De toezichtregels voor Geriant
De Raad van Toezicht omarmt ter concretisering de volgende toezichtregels:
- De bestuurder bestuurt Geriant en de Raad van Toezicht ziet erop toe dat de bestuurder dit doet conform de missie en doelstellingen van de organisatie. De context waarin dit vorm krijgt is te duiden als een “robuuste dialoog”.
- De Raad van Toezicht houdt de juiste afstand; de Raad van Toezicht beperkt zich tot de strategisch essentiële onderwerpen, tot hoofdlijnen van beleid en vastgestelde beleidsdoelen. Daarbij gaat het veel meer om aandacht voor de besturing en niet alleen maar om het functioneren van de bestuurder.
- De Raad van Toezicht kiest voor sterke betrokkenheid bij de organisatie. Geriant is immers een zogenoemde ‘people processing organization’ waarbij de dienstverlening door mensen voor mensen wordt verricht. De Raad van Toezicht erkent ook het belang van betrokkenheid van medewerkers, cliënten/mantelzorgers en daartoe ingestelde medezeggenschapsgremia.
- De Raad van Toezicht heeft een open oog en oor voor de stakeholders bij Geriant. Vanuit onze rol als adviseur van de bestuurder en onze netwerkfunctie, willen we nadrukkelijker opkomen voor de belangen van Geriant in dialoog met derden.
- De Raad van Toezicht kiest een proactieve instelling: bepaalt haar eigen agenda en prioriteiten, houdt daarbij rekening met de behoeften en mogelijkheden van de bestuurder en stemt deze af met de bestuurder. Maar heeft daarbij ook het besef dat de Raad van Toezicht zichzelf benoemt en beoordeelt, en als het ware haar eigen referentiekader vormt. Dit vraag een permanent moreel besef en reflectie.
- De Raad van Toezicht levert door haar niveau, kennis, ervaring en optreden toegevoegde waarde aan de organisatie. De raad herkent zich in de zeven principes uit de Governancecode Zorg. De leden van de raad verliezen daarbij een persoonlijke binding met het werkveld van Geriant niet uit het oog.
- Vanwege de uitdagingen waarvoor ook de Raad van Toezicht zich gesteld weet, zal de raad zorgdragen voor continue scholing, waarbij de leden zelf actief regie voeren over thema’s en competenties.
De verantwoording
Gezien onze maatschappelijke rol leggen wij verantwoording af aan de maatschappij door middel van een jaarverslag. Intern doen we dat door het contact te onderhouden met interne stakeholders en ons daarbij toetsbaar op te stellen.
Met dit alles heeft de Raad van Toezicht het volste vertrouwen in een solide (governance)basis ten behoeve van goede dementiezorg en een gezond Geriant.
Aldus vastgesteld in de vergadering van de RvT, d.d. 12 december 2025.